Merkezi yönetim bütçe giderleri, fonksiyonlarına göre (2025 fiyatlarıyla)
Ekim 2026
1.264,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)
-%2,84önceki aya göre
- Önceki
- 1.301,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)Eylül 2026
- Serinin en yükseği
- 2.388,3 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)Aralık 2023
- Serinin en düşüğü
- 298,9 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)Ocak 2006
- Sosyal güvenlik ve yardım
- Eğitim
- Sağlık
- Ekonomik işler
- Kamu düzeni ve güvenlik
- Savunma
- Borç yönetimi
- Diğer (diğer genel kamu hizmetleri, iskan ve toplum refahı, dinlenme, kültür ve din, çevre koruma)
Yıllık toplamlar aylık değerlerin toplamıdır; yalnızca tamamlanmış yıllar gösterilir. Yanında bu yılın yayımlanmış ayları, geçen yılın aynı aylarıyla aynı ölçekte karşılaştırılır.
Takvim yılı toplamları
- Sosyal güvenlik ve yardım
- Eğitim
- Sağlık
- Ekonomik işler
- Kamu düzeni ve güvenlik
- Savunma
- Borç yönetimi
- Diğer (diğer genel kamu hizmetleri, iskan ve toplum refahı, dinlenme, kültür ve din, çevre koruma)
Yıl başından bu yana: Ocak–Ekim
- Sosyal güvenlik ve yardım
- Eğitim
- Sağlık
- Ekonomik işler
- Kamu düzeni ve güvenlik
- Savunma
- Borç yönetimi
- Diğer (diğer genel kamu hizmetleri, iskan ve toplum refahı, dinlenme, kültür ve din, çevre koruma)
| Dönem | Değer |
|---|---|
| Ocak–Ekim 2026 | 12.222,1 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Ocak–Ekim 2025 | 11.807,6 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2025 | 14.578,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2024 | 14.408,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2023 | 13.639,9 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2022 | 9.584,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2021 | 8.936,1 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2020 | 8.150,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2019 | 7.614,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2018 | 7.287,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2017 | 6.907,1 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| 2016 | 6.607,6 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
Yıllık veriyi indir (CSV)Yıl başından bu yana toplamları indir (CSV)
Dağılım, Ekim 2026
| Bileşen | Değermilyar TL (2025 fiyatlarıyla) | Pay | Paydaki değişimpuan |
|---|---|---|---|
| Sosyal güvenlik ve yardım | 214,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | -1,0 puan | |
| Borç yönetimi | 214,6 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | +2,2 puan | |
| Ekonomik işler | 202,2 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | +4,7 puan | |
| Eğitim | 156,3 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | +0,3 puan | |
| Diğer genel kamu hizmetleri | 156,7 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | -2,7 puan | |
| Sağlık | 116,9 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | +0,8 puan | |
| Kamu düzeni ve güvenlik | 90,1 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | 0,0 puan | |
| Savunma | 69,9 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | -1,5 puan | |
| Dinlenme, kültür ve din | 22,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | 0,0 puan | |
| İskan ve toplum refahı | 17,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | -2,5 puan | |
| Çevre koruma | 3,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | -0,3 puan | |
| Toplam | 1.264,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) | ||
Son değerler
| Dönem | Değer |
|---|---|
| Ekim 2026 | 1.264,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Eylül 2026 | 1.301,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Ağustos 2026 | 1.218,6 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Temmuz 2026 | 1.353,3 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Haziran 2026 | 1.073,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Mayıs 2026 | 1.075,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Nisan 2026 | 1.205,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Mart 2026 | 1.202,3 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Şubat 2026 | 1.115,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Ocak 2026 | 1.413,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Aralık 2025 | 1.628,7 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
| Kasım 2025 | 1.142,5 milyar TL (2025 fiyatlarıyla) |
Tüm değerler, tablo olarak
| Dönem | Sosyal güvenlik ve yardım | Eğitim | Sağlık | Ekonomik işler | Kamu düzeni ve güvenlik | Savunma | Borç yönetimi | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ekim 2026 | 214,8 | 156,3 | 116,9 | 202,2 | 90,1 | 69,9 | 214,6 | 199,3 | 1.264,0 |
| Eylül 2026 | 234,4 | 157,4 | 109,4 | 147,0 | 92,8 | 92,1 | 191,8 | 276,2 | 1.301,0 |
| Ağustos 2026 | 228,5 | 147,1 | 106,8 | 158,7 | 93,4 | 76,7 | 146,9 | 260,5 | 1.218,6 |
| Temmuz 2026 | 222,1 | 172,8 | 115,4 | 150,0 | 100,6 | 75,2 | 248,4 | 268,7 | 1.353,3 |
| Haziran 2026 | 121,5 | 156,3 | 99,3 | 147,3 | 87,1 | 78,3 | 156,0 | 227,6 | 1.073,5 |
| Mayıs 2026 | 201,3 | 160,2 | 106,7 | 142,2 | 85,5 | 68,4 | 100,6 | 210,5 | 1.075,5 |
| Nisan 2026 | 173,1 | 162,7 | 108,0 | 183,8 | 86,9 | 71,9 | 204,0 | 214,5 | 1.205,0 |
| Mart 2026 | 203,0 | 161,3 | 98,8 | 152,9 | 91,0 | 95,1 | 194,6 | 205,7 | 1.202,3 |
| Şubat 2026 | 203,3 | 159,9 | 93,1 | 136,4 | 87,9 | 68,2 | 154,9 | 211,8 | 1.115,5 |
| Ocak 2026 | 246,0 | 189,1 | 125,4 | 66,1 | 117,0 | 70,0 | 395,1 | 204,8 | 1.413,5 |
| Aralık 2025 | 307,4 | 155,8 | 118,9 | 403,7 | 91,2 | 141,5 | 107,6 | 302,6 | 1.628,7 |
| Kasım 2025 | 275,4 | 165,7 | 95,1 | 134,0 | 87,5 | 69,8 | 108,0 | 206,9 | 1.142,5 |
| Ekim 2025 | 221,4 | 157,0 | 110,0 | 259,0 | 93,5 | 62,2 | 148,5 | 211,6 | 1.263,2 |
| Eylül 2025 | 208,9 | 151,9 | 116,7 | 137,0 | 89,4 | 79,7 | 225,5 | 249,2 | 1.258,3 |
| Ağustos 2025 | 202,3 | 145,3 | 95,4 | 168,3 | 89,1 | 73,3 | 176,0 | 212,9 | 1.162,7 |
| Temmuz 2025 | 172,6 | 158,1 | 121,2 | 158,8 | 96,0 | 61,0 | 134,6 | 213,8 | 1.116,1 |
| Haziran 2025 | 189,8 | 153,4 | 82,3 | 151,1 | 81,9 | 81,5 | 280,7 | 239,2 | 1.259,8 |
| Mayıs 2025 | 259,0 | 147,9 | 93,3 | 160,4 | 82,4 | 73,5 | 114,7 | 191,6 | 1.122,7 |
| Nisan 2025 | 211,3 | 150,4 | 96,4 | 159,4 | 80,3 | 51,5 | 273,3 | 161,5 | 1.184,2 |
| Mart 2025 | 246,3 | 154,7 | 97,1 | 101,2 | 84,8 | 63,8 | 173,9 | 185,3 | 1.107,2 |
| Şubat 2025 | 248,2 | 153,6 | 87,0 | 158,0 | 82,5 | 61,1 | 154,8 | 195,7 | 1.140,8 |
| Ocak 2025 | 227,1 | 178,5 | 112,2 | 127,6 | 108,2 | 63,5 | 184,4 | 191,1 | 1.192,6 |
| Aralık 2024 | 845,4 | 149,7 | 93,8 | 330,7 | 94,8 | 122,9 | 90,1 | 300,8 | 2.028,1 |
| Kasım 2024 | 187,3 | 166,4 | 83,4 | 175,1 | 88,3 | 62,0 | 175,3 | 207,5 | 1.145,4 |
| Ekim 2024 | 219,3 | 158,7 | 102,8 | 158,6 | 85,0 | 72,0 | 167,0 | 206,8 | 1.170,3 |
| Eylül 2024 | 225,0 | 156,3 | 95,6 | 167,2 | 84,8 | 63,2 | 187,6 | 194,8 | 1.174,5 |
| Ağustos 2024 | 200,6 | 146,4 | 93,2 | 146,4 | 86,1 | 63,8 | 126,3 | 201,6 | 1.064,4 |
| Temmuz 2024 | 176,8 | 165,6 | 108,1 | 192,5 | 96,5 | 54,4 | 123,6 | 183,1 | 1.100,5 |
| Haziran 2024 | 275,0 | 155,6 | 82,0 | 122,6 | 75,8 | 81,5 | 136,7 | 260,1 | 1.189,3 |
| Mayıs 2024 | 194,4 | 154,7 | 93,4 | 133,4 | 80,4 | 57,7 | 154,3 | 230,6 | 1.098,9 |
| Nisan 2024 | 245,1 | 161,3 | 104,3 | 115,5 | 83,5 | 47,3 | 165,1 | 193,5 | 1.115,6 |
| Mart 2024 | 175,4 | 159,5 | 90,2 | 157,9 | 85,3 | 48,1 | 110,6 | 203,9 | 1.030,8 |
| Şubat 2024 | 246,1 | 158,3 | 85,6 | 154,9 | 83,0 | 56,0 | 84,7 | 190,4 | 1.058,9 |
| Ocak 2024 | 227,1 | 192,1 | 115,4 | 161,9 | 108,9 | 56,1 | 194,9 | 175,6 | 1.232,2 |
| Aralık 2023 | 1.305,1 | 139,3 | 88,2 | 326,9 | 68,8 | 101,5 | 72,9 | 285,5 | 2.388,3 |
| Kasım 2023 | 318,1 | 140,6 | 86,0 | 169,7 | 73,9 | 50,8 | 166,8 | 176,8 | 1.182,7 |
| Ekim 2023 | 204,3 | 137,6 | 83,1 | 195,1 | 72,7 | 50,1 | 129,4 | 163,5 | 1.035,9 |
| Eylül 2023 | 231,3 | 133,0 | 71,5 | 163,3 | 72,6 | 69,6 | 133,7 | 198,9 | 1.073,9 |
| Ağustos 2023 | 264,3 | 125,9 | 72,9 | 144,6 | 72,8 | 58,4 | 173,2 | 197,5 | 1.109,6 |
| Temmuz 2023 | 187,3 | 144,0 | 93,6 | 193,8 | 80,6 | 44,2 | 81,6 | 155,4 | 980,5 |
| Haziran 2023 | 335,4 | 129,1 | 76,9 | 143,6 | 65,8 | 86,4 | 88,3 | 223,5 | 1.149,0 |
| Mayıs 2023 | 213,4 | 133,5 | 61,8 | 130,7 | 66,6 | 51,3 | 256,9 | 139,5 | 1.053,7 |
| Nisan 2023 | 279,0 | 127,6 | 71,7 | 164,4 | 61,9 | 45,5 | 88,0 | 142,3 | 980,5 |
| Mart 2023 | 185,0 | 126,3 | 63,6 | 96,0 | 67,9 | 43,8 | 113,4 | 141,4 | 837,4 |
| Şubat 2023 | 255,1 | 127,1 | 62,4 | 192,2 | 62,5 | 49,3 | 88,3 | 161,7 | 998,5 |
| Ocak 2023 | 186,0 | 131,5 | 81,3 | 127,6 | 75,6 | 56,0 | 56,8 | 135,2 | 849,9 |
| Aralık 2022 | 146,7 | 135,3 | 68,7 | 282,5 | 63,8 | 84,8 | 51,1 | 225,3 | 1.058,2 |
| Kasım 2022 | 113,1 | 118,4 | 52,1 | 87,8 | 57,9 | 45,4 | 69,9 | 138,8 | 683,4 |
| Ekim 2022 | 129,4 | 112,0 | 67,9 | 175,2 | 55,2 | 49,2 | 184,5 | 129,3 | 902,7 |
| Eylül 2022 | 143,0 | 104,9 | 52,6 | 178,9 | 58,5 | 62,4 | 101,1 | 166,8 | 868,3 |
| Ağustos 2022 | 157,3 | 98,6 | 71,2 | 289,4 | 61,7 | 61,6 | 71,3 | 136,6 | 947,6 |
| Temmuz 2022 | 205,9 | 101,0 | 59,9 | 192,6 | 64,2 | 35,5 | 53,4 | 117,4 | 830,0 |
| Haziran 2022 | 116,4 | 83,2 | 39,1 | 119,6 | 44,9 | 64,0 | 41,9 | 181,2 | 690,3 |
| Mayıs 2022 | 99,7 | 74,7 | 34,1 | 113,4 | 43,1 | 40,7 | 78,3 | 109,7 | 593,7 |
| Nisan 2022 | 175,5 | 101,9 | 49,4 | 161,4 | 46,7 | 35,3 | 67,9 | 115,8 | 753,9 |
| Mart 2022 | 112,8 | 92,0 | 37,8 | 270,2 | 48,9 | 48,9 | 102,6 | 135,4 | 848,7 |
| Şubat 2022 | 148,5 | 96,4 | 36,8 | 123,4 | 48,2 | 43,8 | 176,0 | 125,9 | 799,1 |
| Ocak 2022 | 166,2 | 92,3 | 48,4 | 38,6 | 58,6 | 36,7 | 59,7 | 108,2 | 608,8 |
| Aralık 2021 | 195,0 | 110,2 | 95,5 | 553,0 | 56,7 | 73,6 | 42,3 | 193,2 | 1.319,3 |
| Kasım 2021 | 116,9 | 106,9 | 46,4 | 114,3 | 56,1 | 48,3 | 81,8 | 143,9 | 714,5 |
| Ekim 2021 | 123,8 | 97,7 | 74,7 | 105,1 | 56,5 | 46,6 | 78,3 | 133,3 | 716,0 |
| Eylül 2021 | 188,6 | 97,4 | 54,2 | 92,0 | 52,9 | 62,4 | 79,3 | 162,5 | 789,3 |
| Ağustos 2021 | 129,1 | 82,9 | 35,2 | 60,7 | 55,8 | 43,1 | 77,5 | 112,6 | 597,0 |
| Temmuz 2021 | 203,8 | 96,9 | 49,8 | 85,0 | 52,8 | 40,2 | 135,6 | 141,7 | 805,7 |
| Haziran 2021 | 165,1 | 86,0 | 36,6 | 93,0 | 52,1 | 47,0 | 55,1 | 124,4 | 659,2 |
| Mayıs 2021 | 199,5 | 83,4 | 40,1 | 88,8 | 46,5 | 41,3 | 83,0 | 116,4 | 699,1 |
| Nisan 2021 | 130,1 | 99,3 | 42,7 | 76,6 | 51,0 | 35,6 | 111,8 | 115,0 | 662,0 |
| Mart 2021 | 121,0 | 90,0 | 42,4 | 100,9 | 50,9 | 51,0 | 86,9 | 132,9 | 675,9 |
| Şubat 2021 | 155,7 | 87,8 | 35,2 | 39,7 | 48,7 | 39,9 | 78,8 | 106,8 | 592,5 |
| Ocak 2021 | 157,9 | 92,8 | 63,3 | 48,0 | 57,2 | 37,4 | 136,5 | 112,3 | 705,5 |
| Aralık 2020 | 161,0 | 104,6 | 54,0 | 178,1 | 68,7 | 60,4 | 31,3 | 223,1 | 881,2 |
| Kasım 2020 | 116,6 | 89,9 | 41,3 | 75,7 | 55,1 | 41,6 | 61,0 | 133,6 | 614,9 |
| Ekim 2020 | 144,6 | 90,4 | 46,9 | 56,9 | 53,0 | 38,7 | 77,2 | 130,2 | 637,8 |
| Eylül 2020 | 162,5 | 92,9 | 39,6 | 77,8 | 51,7 | 36,2 | 108,6 | 155,1 | 724,3 |
| Ağustos 2020 | 115,6 | 72,4 | 32,1 | 44,0 | 50,5 | 30,1 | 80,7 | 115,7 | 541,2 |
| Temmuz 2020 | 304,0 | 99,6 | 43,6 | 80,5 | 52,5 | 31,6 | 58,0 | 119,6 | 789,6 |
| Haziran 2020 | 161,6 | 78,5 | 30,7 | 88,0 | 48,7 | 30,8 | 43,8 | 103,1 | 585,2 |
| Mayıs 2020 | 173,3 | 89,0 | 33,5 | 59,8 | 48,5 | 32,2 | 67,3 | 86,9 | 590,5 |
| Nisan 2020 | 275,7 | 97,5 | 39,4 | 65,7 | 50,9 | 27,2 | 119,9 | 83,5 | 759,6 |
| Mart 2020 | 133,6 | 102,7 | 32,0 | 76,7 | 52,0 | 31,6 | 80,5 | 134,9 | 644,0 |
| Şubat 2020 | 138,6 | 101,1 | 32,0 | 83,5 | 53,5 | 27,8 | 101,1 | 126,7 | 664,3 |
| Ocak 2020 | 141,4 | 100,4 | 39,2 | 134,6 | 61,2 | 34,1 | 91,3 | 115,6 | 717,8 |
| Aralık 2019 | 130,5 | 119,5 | 32,5 | 124,3 | 60,2 | 60,3 | 30,5 | 198,2 | 755,9 |
| Kasım 2019 | 105,3 | 105,4 | 30,5 | 59,1 | 52,6 | 32,7 | 54,7 | 109,4 | 549,7 |
| Ekim 2019 | 142,3 | 96,3 | 39,9 | 53,7 | 52,2 | 41,4 | 50,1 | 110,7 | 586,7 |
| Eylül 2019 | 137,0 | 85,8 | 28,2 | 52,7 | 51,6 | 29,4 | 90,9 | 126,9 | 602,4 |
| Ağustos 2019 | 236,8 | 78,5 | 29,9 | 70,5 | 52,4 | 27,8 | 82,1 | 127,5 | 705,5 |
| Temmuz 2019 | 138,3 | 102,6 | 38,2 | 78,6 | 56,8 | 35,6 | 58,9 | 125,2 | 634,3 |
| Haziran 2019 | 135,2 | 92,4 | 26,7 | 42,2 | 45,3 | 26,7 | 33,9 | 117,3 | 519,7 |
| Mayıs 2019 | 199,9 | 104,7 | 29,0 | 66,9 | 49,8 | 32,9 | 61,3 | 99,1 | 643,6 |
| Nisan 2019 | 152,6 | 108,4 | 34,7 | 67,1 | 49,0 | 32,6 | 40,1 | 106,0 | 590,5 |
| Mart 2019 | 130,7 | 100,3 | 33,0 | 65,2 | 47,1 | 27,8 | 90,3 | 128,6 | 623,1 |
| Şubat 2019 | 136,2 | 97,7 | 30,3 | 81,3 | 49,7 | 27,9 | 117,7 | 127,6 | 668,5 |
| Ocak 2019 | 157,9 | 97,1 | 36,6 | 188,0 | 52,5 | 28,8 | 58,6 | 115,0 | 734,6 |
| Aralık 2018 | 101,3 | 118,4 | 28,7 | 140,1 | 60,7 | 40,2 | 17,0 | 184,1 | 690,6 |
| Kasım 2018 | 126,5 | 110,5 | 30,1 | 63,2 | 53,1 | 39,1 | 58,6 | 116,7 | 598,0 |
| Ekim 2018 | 120,3 | 91,0 | 31,3 | 74,6 | 45,2 | 27,6 | 33,8 | 111,8 | 535,7 |
| Eylül 2018 | 100,6 | 87,2 | 28,2 | 44,8 | 45,3 | 27,1 | 83,4 | 129,4 | 546,1 |
| Ağustos 2018 | 212,0 | 83,5 | 28,8 | 65,8 | 44,6 | 27,2 | 71,7 | 125,2 | 658,8 |
| Temmuz 2018 | 89,1 | 98,9 | 31,8 | 49,2 | 50,3 | 31,3 | 72,4 | 114,8 | 537,7 |
| Haziran 2018 | 243,9 | 98,2 | 26,5 | 63,1 | 44,2 | 26,6 | 21,5 | 163,1 | 687,2 |
| Mayıs 2018 | 106,2 | 104,6 | 28,6 | 94,2 | 50,8 | 48,7 | 55,4 | 126,7 | 615,1 |
| Nisan 2018 | 131,3 | 103,1 | 31,0 | 127,4 | 54,5 | 25,2 | 29,4 | 123,7 | 625,6 |
| Mart 2018 | 132,7 | 93,5 | 29,8 | 93,3 | 45,1 | 22,4 | 91,0 | 139,6 | 647,5 |
| Şubat 2018 | 128,8 | 98,9 | 27,0 | 86,1 | 45,9 | 21,2 | 63,9 | 129,1 | 600,9 |
| Ocak 2018 | 97,6 | 91,8 | 30,4 | 82,9 | 49,3 | 24,8 | 58,4 | 108,9 | 544,1 |
| Aralık 2017 | 136,8 | 124,9 | 41,6 | 147,7 | 56,5 | 38,2 | 14,2 | 190,6 | 750,5 |
| Kasım 2017 | 94,7 | 110,6 | 31,1 | 76,8 | 51,8 | 27,7 | 50,8 | 111,4 | 554,8 |
| Ekim 2017 | 125,5 | 96,0 | 32,5 | 80,6 | 47,6 | 26,6 | 35,3 | 114,1 | 558,2 |
| Eylül 2017 | 101,4 | 86,0 | 27,8 | 65,6 | 45,4 | 24,9 | 85,7 | 114,6 | 551,5 |
| Ağustos 2017 | 148,5 | 83,8 | 31,1 | 86,3 | 44,1 | 27,7 | 55,8 | 113,3 | 590,6 |
| Temmuz 2017 | 106,0 | 91,9 | 31,0 | 63,9 | 46,6 | 25,2 | 59,4 | 104,9 | 528,8 |
| Haziran 2017 | 188,1 | 96,6 | 25,9 | 77,4 | 42,9 | 27,2 | 13,4 | 121,1 | 592,7 |
| Mayıs 2017 | 116,6 | 93,3 | 29,3 | 72,5 | 41,9 | 22,5 | 37,8 | 109,7 | 523,7 |
| Nisan 2017 | 149,1 | 99,5 | 29,3 | 90,7 | 44,6 | 29,7 | 33,6 | 100,0 | 576,5 |
| Mart 2017 | 172,9 | 90,4 | 26,3 | 72,1 | 39,1 | 21,7 | 74,9 | 113,4 | 610,8 |
| Şubat 2017 | 166,3 | 93,4 | 25,0 | 61,2 | 38,6 | 20,3 | 53,8 | 107,4 | 566,1 |
| Ocak 2017 | 124,3 | 91,1 | 27,3 | 27,0 | 44,4 | 21,0 | 70,3 | 97,5 | 502,8 |
| Aralık 2016 | 130,4 | 133,0 | 35,0 | 181,9 | 61,9 | 35,1 | 20,3 | 200,8 | 798,4 |
| Kasım 2016 | 123,6 | 106,3 | 28,6 | 82,0 | 43,7 | 28,3 | 42,6 | 105,8 | 560,9 |
| Ekim 2016 | 98,0 | 94,1 | 27,2 | 67,3 | 44,6 | 24,0 | 32,8 | 95,4 | 483,3 |
| Eylül 2016 | 158,8 | 87,0 | 26,2 | 76,2 | 42,0 | 22,7 | 70,6 | 114,0 | 597,5 |
| Ağustos 2016 | 130,5 | 85,6 | 27,6 | 71,5 | 43,0 | 24,6 | 55,0 | 96,4 | 534,1 |
| Temmuz 2016 | 114,7 | 88,5 | 25,5 | 39,1 | 45,0 | 21,3 | 47,5 | 96,1 | 477,8 |
| Haziran 2016 | 139,6 | 107,7 | 24,8 | 103,1 | 42,2 | 27,8 | 25,2 | 122,0 | 592,4 |
| Mayıs 2016 | 110,7 | 100,1 | 24,4 | 63,4 | 42,4 | 27,8 | 57,9 | 98,3 | 525,0 |
| Nisan 2016 | 114,9 | 101,0 | 27,9 | 69,0 | 42,7 | 23,1 | 31,1 | 100,9 | 510,7 |
| Mart 2016 | 138,8 | 91,7 | 24,7 | 37,4 | 40,6 | 22,9 | 78,4 | 109,1 | 543,6 |
| Şubat 2016 | 120,0 | 92,8 | 23,8 | 50,2 | 37,7 | 19,9 | 48,1 | 98,3 | 490,8 |
| Ocak 2016 | 109,2 | 90,8 | 27,0 | 33,1 | 44,4 | 22,7 | 65,4 | 100,6 | 493,2 |
| Aralık 2015 | 86,1 | 117,7 | 34,9 | 185,1 | 53,2 | 37,5 | 20,7 | 162,4 | 697,8 |
| Kasım 2015 | 108,5 | 94,6 | 29,3 | 59,9 | 41,5 | 23,4 | 46,0 | 105,9 | 509,0 |
| Ekim 2015 | 72,9 | 86,8 | 28,1 | 53,5 | 40,3 | 26,5 | 31,6 | 95,9 | 435,6 |
| Eylül 2015 | 146,2 | 83,0 | 25,2 | 73,1 | 42,6 | 21,7 | 77,3 | 110,8 | 580,0 |
| Ağustos 2015 | 103,8 | 71,3 | 22,1 | 51,9 | 38,7 | 21,0 | 44,4 | 105,2 | 458,3 |
| Temmuz 2015 | 135,2 | 91,2 | 30,8 | 71,9 | 39,8 | 25,2 | 62,1 | 101,6 | 557,7 |
| Haziran 2015 | 90,3 | 84,5 | 22,7 | 56,3 | 37,2 | 24,5 | 20,9 | 109,5 | 445,7 |
| Mayıs 2015 | 101,0 | 87,3 | 22,0 | 75,4 | 38,2 | 21,2 | 47,2 | 97,3 | 489,5 |
| Nisan 2015 | 107,7 | 94,7 | 23,5 | 68,7 | 36,1 | 21,0 | 75,2 | 83,5 | 510,5 |
| Mart 2015 | 79,7 | 83,6 | 20,9 | 72,7 | 33,6 | 18,9 | 77,4 | 109,1 | 495,9 |
| Şubat 2015 | 93,0 | 82,8 | 21,0 | 86,0 | 31,6 | 17,0 | 87,3 | 117,7 | 536,5 |
| Ocak 2015 | 99,4 | 81,9 | 24,7 | 38,4 | 40,8 | 20,7 | 64,0 | 92,0 | 461,9 |
| Aralık 2014 | 82,3 | 112,7 | 33,4 | 142,0 | 52,6 | 43,3 | 18,9 | 164,1 | 649,1 |
| Kasım 2014 | 79,1 | 83,1 | 26,4 | 71,6 | 37,9 | 26,9 | 41,0 | 89,6 | 455,7 |
| Ekim 2014 | 80,4 | 82,0 | 21,9 | 57,6 | 35,9 | 20,6 | 92,6 | 85,6 | 476,6 |
| Eylül 2014 | 122,7 | 79,4 | 28,3 | 55,7 | 35,8 | 22,3 | 60,7 | 111,6 | 516,5 |
| Ağustos 2014 | 89,5 | 66,3 | 21,2 | 52,5 | 34,2 | 21,8 | 36,3 | 97,1 | 419,0 |
| Temmuz 2014 | 131,1 | 86,2 | 21,6 | 70,6 | 38,2 | 24,0 | 58,0 | 93,8 | 523,5 |
| Haziran 2014 | 112,2 | 82,6 | 20,9 | 60,6 | 36,3 | 20,8 | 20,9 | 108,1 | 462,5 |
| Mayıs 2014 | 77,9 | 83,3 | 21,7 | 59,3 | 33,0 | 20,1 | 93,7 | 87,0 | 475,9 |
| Nisan 2014 | 117,8 | 86,7 | 21,0 | 66,4 | 36,2 | 20,1 | 51,2 | 87,8 | 487,2 |
| Mart 2014 | 103,6 | 76,5 | 20,5 | 66,8 | 32,9 | 21,0 | 75,9 | 100,1 | 497,4 |
| Şubat 2014 | 98,0 | 76,9 | 21,2 | 58,3 | 32,0 | 17,3 | 45,6 | 95,2 | 444,6 |
| Ocak 2014 | 117,8 | 79,1 | 24,0 | 54,9 | 38,8 | 20,6 | 68,6 | 86,8 | 490,7 |
| Aralık 2013 | 96,8 | 110,6 | 59,1 | 139,7 | 52,5 | 51,4 | 31,9 | 152,9 | 695,0 |
| Kasım 2013 | 90,4 | 76,6 | 21,3 | 60,5 | 35,6 | 25,0 | 24,8 | 91,7 | 425,8 |
| Ekim 2013 | 111,4 | 74,9 | 20,8 | 73,0 | 32,6 | 21,8 | 33,9 | 95,0 | 463,5 |
| Eylül 2013 | 97,6 | 72,9 | 20,2 | 69,2 | 34,7 | 21,4 | 86,9 | 92,5 | 495,4 |
| Ağustos 2013 | 115,6 | 61,0 | 19,9 | 56,9 | 33,4 | 18,7 | 108,1 | 88,3 | 502,1 |
| Temmuz 2013 | 97,4 | 86,0 | 19,9 | 67,0 | 42,1 | 23,9 | 99,1 | 90,9 | 526,3 |
| Haziran 2013 | 108,3 | 70,0 | 19,3 | 103,4 | 31,3 | 20,9 | 22,3 | 92,6 | 468,0 |
| Mayıs 2013 | 84,8 | 75,0 | 19,2 | 60,1 | 32,4 | 20,8 | 51,5 | 95,1 | 438,8 |
| Nisan 2013 | 106,6 | 85,3 | 19,1 | 46,4 | 34,9 | 20,2 | 44,8 | 75,7 | 433,0 |
| Mart 2013 | 85,1 | 69,5 | 18,7 | 48,4 | 29,0 | 20,1 | 72,0 | 95,9 | 438,7 |
| Şubat 2013 | 124,4 | 71,6 | 19,0 | 74,0 | 29,2 | 18,3 | 60,5 | 100,1 | 497,1 |
| Ocak 2013 | 107,4 | 74,6 | 22,5 | 24,8 | 37,0 | 19,6 | 90,0 | 78,5 | 454,3 |
| Aralık 2012 | 115,2 | 94,4 | 29,7 | 153,4 | 48,1 | 41,1 | 12,2 | 165,1 | 659,1 |
| Kasım 2012 | 63,6 | 79,4 | 19,9 | 64,5 | 33,5 | 21,7 | 52,1 | 83,9 | 418,7 |
| Ekim 2012 | 104,0 | 77,4 | 21,3 | 68,3 | 34,3 | 21,1 | 69,7 | 81,5 | 477,6 |
| Eylül 2012 | 90,5 | 69,8 | 18,4 | 64,0 | 32,3 | 24,1 | 50,4 | 95,8 | 445,3 |
| Ağustos 2012 | 118,0 | 63,1 | 18,8 | 70,5 | 32,9 | 23,5 | 90,0 | 76,3 | 493,1 |
| Temmuz 2012 | 76,2 | 74,8 | 18,7 | 46,5 | 39,3 | 27,5 | 65,9 | 92,1 | 441,0 |
| Haziran 2012 | 133,0 | 77,7 | 19,8 | 69,0 | 35,4 | 24,1 | 29,5 | 94,5 | 483,1 |
| Mayıs 2012 | 84,8 | 69,8 | 17,4 | 65,5 | 29,7 | 22,5 | 37,3 | 77,3 | 404,3 |
| Nisan 2012 | 99,5 | 72,5 | 17,7 | 35,0 | 31,9 | 23,9 | 76,4 | 69,2 | 426,2 |
| Mart 2012 | 92,7 | 64,4 | 17,4 | 74,9 | 26,8 | 17,2 | 51,8 | 81,5 | 426,8 |
| Şubat 2012 | 102,7 | 64,0 | 19,6 | 26,0 | 27,0 | 17,6 | 135,0 | 80,7 | 472,6 |
| Ocak 2012 | 91,2 | 64,5 | 20,9 | 29,4 | 34,1 | 18,8 | 85,0 | 71,3 | 415,2 |
| Aralık 2011 | 109,1 | 90,5 | 34,7 | 189,8 | 49,3 | 39,8 | 16,2 | 140,8 | 670,1 |
| Kasım 2011 | 85,4 | 65,5 | 23,4 | 66,5 | 29,1 | 24,0 | 56,0 | 78,6 | 428,6 |
| Ekim 2011 | 73,1 | 68,5 | 27,0 | 62,0 | 30,8 | 19,5 | 44,0 | 73,7 | 398,5 |
| Eylül 2011 | 74,0 | 56,6 | 24,3 | 48,5 | 28,6 | 19,8 | 52,2 | 96,7 | 400,8 |
| Ağustos 2011 | 108,9 | 66,0 | 25,7 | 70,6 | 31,9 | 25,2 | 97,7 | 71,6 | 497,6 |
| Temmuz 2011 | 58,4 | 69,0 | 28,4 | 46,5 | 35,4 | 23,6 | 61,9 | 88,5 | 411,7 |
| Haziran 2011 | 76,1 | 68,0 | 26,3 | 53,0 | 29,6 | 22,7 | 26,7 | 97,0 | 399,4 |
| Mayıs 2011 | 57,8 | 68,3 | 25,1 | 55,8 | 26,5 | 20,9 | 67,8 | 83,0 | 405,4 |
| Nisan 2011 | 82,2 | 73,9 | 24,7 | 32,2 | 30,2 | 19,7 | 51,6 | 69,4 | 383,9 |
| Mart 2011 | 116,4 | 60,9 | 23,6 | 58,6 | 26,2 | 21,2 | 68,9 | 86,0 | 461,7 |
| Şubat 2011 | 76,1 | 62,7 | 22,2 | 25,5 | 26,5 | 15,8 | 106,8 | 72,3 | 407,9 |
| Ocak 2011 | 101,0 | 62,3 | 25,6 | 18,1 | 31,7 | 17,8 | 66,3 | 69,3 | 392,1 |
| Aralık 2010 | 76,6 | 90,1 | 48,4 | 178,1 | 42,5 | 48,5 | 44,6 | 146,8 | 675,5 |
| Kasım 2010 | 85,2 | 63,6 | 24,2 | 59,3 | 28,1 | 20,8 | 87,1 | 81,1 | 449,2 |
| Ekim 2010 | 78,3 | 60,4 | 23,8 | 53,6 | 28,6 | 20,7 | 36,8 | 68,0 | 370,1 |
| Eylül 2010 | 117,1 | 56,8 | 23,1 | 48,5 | 25,8 | 20,6 | 71,1 | 88,3 | 451,4 |
| Ağustos 2010 | 84,2 | 52,0 | 23,2 | 72,7 | 29,7 | 21,7 | 55,9 | 77,4 | 416,8 |
| Temmuz 2010 | 81,7 | 66,1 | 21,6 | 54,1 | 29,6 | 19,7 | 80,8 | 75,9 | 429,5 |
| Haziran 2010 | 111,0 | 56,4 | 20,6 | 52,6 | 26,2 | 19,3 | 60,2 | 83,4 | 429,6 |
| Mayıs 2010 | 67,3 | 57,7 | 20,4 | 46,8 | 24,0 | 25,2 | 38,7 | 60,5 | 340,7 |
| Nisan 2010 | 85,1 | 69,5 | 21,3 | 44,3 | 26,1 | 20,2 | 117,8 | 64,1 | 448,5 |
| Mart 2010 | 102,2 | 56,9 | 20,2 | 51,1 | 24,5 | 17,3 | 77,6 | 70,3 | 420,0 |
| Şubat 2010 | 88,4 | 53,4 | 19,3 | 48,9 | 23,1 | 15,5 | 82,6 | 70,6 | 401,8 |
| Ocak 2010 | 92,1 | 56,3 | 19,9 | 24,2 | 28,0 | 16,4 | 109,6 | 67,6 | 414,1 |
| Aralık 2009 | 57,2 | 77,2 | 50,3 | 123,2 | 40,3 | 46,8 | 34,8 | 104,3 | 534,1 |
| Kasım 2009 | 96,0 | 61,0 | 25,3 | 55,8 | 25,8 | 20,9 | 35,9 | 71,4 | 392,1 |
| Ekim 2009 | 82,6 | 58,0 | 22,3 | 33,4 | 30,3 | 22,5 | 87,9 | 69,4 | 406,4 |
| Eylül 2009 | 130,2 | 53,4 | 21,9 | 58,4 | 24,5 | 21,8 | 96,9 | 86,7 | 493,8 |
| Ağustos 2009 | 83,9 | 45,0 | 20,6 | 34,8 | 25,0 | 30,1 | 157,1 | 61,9 | 458,5 |
| Temmuz 2009 | 104,4 | 67,0 | 21,3 | 45,1 | 27,2 | 24,1 | 100,1 | 65,4 | 454,7 |
| Haziran 2009 | 94,6 | 53,6 | 19,9 | 42,9 | 23,5 | 21,2 | 21,9 | 71,7 | 349,4 |
| Mayıs 2009 | 70,0 | 53,4 | 19,1 | 41,6 | 21,8 | 18,4 | 97,4 | 57,9 | 379,7 |
| Nisan 2009 | 95,0 | 65,5 | 35,5 | 59,3 | 25,0 | 20,1 | 50,6 | 61,4 | 412,5 |
| Mart 2009 | 88,5 | 53,6 | 22,2 | 62,7 | 22,7 | 22,6 | 83,6 | 72,5 | 428,4 |
| Şubat 2009 | 97,2 | 51,4 | 19,8 | 47,8 | 21,8 | 16,1 | 195,7 | 62,5 | 512,3 |
| Ocak 2009 | 88,1 | 52,2 | 24,3 | 32,2 | 25,8 | 16,4 | 75,3 | 57,5 | 371,9 |
| Aralık 2008 | 74,2 | 66,5 | 26,9 | 89,7 | 39,4 | 48,4 | 59,8 | 91,1 | 496,0 |
| Kasım 2008 | 65,2 | 55,9 | 20,3 | 64,6 | 24,0 | 22,1 | 107,9 | 62,4 | 422,4 |
| Ekim 2008 | 53,0 | 51,7 | 19,4 | 39,6 | 23,8 | 18,7 | 38,3 | 57,8 | 302,4 |
| Eylül 2008 | 103,2 | 58,5 | 19,8 | 52,7 | 25,0 | 25,5 | 103,4 | 86,5 | 474,6 |
| Ağustos 2008 | 33,0 | 42,6 | 20,1 | 50,9 | 21,5 | 16,2 | 167,5 | 67,9 | 419,7 |
| Temmuz 2008 | 55,8 | 55,3 | 21,9 | 38,8 | 24,3 | 23,8 | 149,1 | 65,9 | 435,0 |
| Haziran 2008 | 39,6 | 45,8 | 37,6 | 37,4 | 20,9 | 19,4 | 23,6 | 75,8 | 300,1 |
| Mayıs 2008 | 73,1 | 52,7 | 18,5 | 45,1 | 21,4 | 22,6 | 35,4 | 56,0 | 324,8 |
| Nisan 2008 | 78,9 | 56,5 | 20,0 | 63,2 | 21,0 | 20,4 | 75,1 | 53,2 | 388,3 |
| Mart 2008 | 64,0 | 47,0 | 18,5 | 60,6 | 20,6 | 16,7 | 99,3 | 68,4 | 395,0 |
| Şubat 2008 | 60,5 | 44,7 | 17,6 | 35,3 | 19,9 | 13,5 | 101,0 | 62,6 | 355,2 |
| Ocak 2008 | 75,0 | 49,0 | 26,3 | 18,6 | 24,9 | 15,2 | 89,5 | 54,7 | 353,2 |
| Aralık 2007 | 42,8 | 59,1 | 25,6 | 76,9 | 34,9 | 52,0 | 39,3 | 99,0 | 429,4 |
| Kasım 2007 | 78,3 | 56,1 | 22,1 | 32,4 | 23,3 | 23,8 | 50,2 | 68,2 | 354,3 |
| Ekim 2007 | 73,3 | 46,7 | 19,6 | 35,7 | 24,1 | 20,1 | 43,5 | 54,9 | 318,0 |
| Eylül 2007 | 59,1 | 47,1 | 19,5 | 29,5 | 23,1 | 19,9 | 132,2 | 81,8 | 412,1 |
| Ağustos 2007 | 74,5 | 39,4 | 21,0 | 35,0 | 24,7 | 18,5 | 100,1 | 52,4 | 365,6 |
| Temmuz 2007 | 69,2 | 53,0 | 22,9 | 45,8 | 26,5 | 27,4 | 132,8 | 63,4 | 440,9 |
| Haziran 2007 | 69,5 | 44,6 | 18,9 | 63,8 | 19,2 | 18,8 | 74,3 | 82,6 | 391,6 |
| Mayıs 2007 | 56,7 | 48,2 | 19,3 | 59,5 | 21,6 | 22,8 | 105,4 | 68,7 | 402,1 |
| Nisan 2007 | 66,0 | 53,4 | 20,9 | 69,3 | 23,3 | 19,8 | 71,4 | 49,8 | 373,8 |
| Mart 2007 | 75,4 | 47,9 | 18,6 | 31,1 | 19,4 | 15,9 | 92,4 | 61,1 | 361,6 |
| Şubat 2007 | 59,9 | 40,4 | 22,0 | 36,0 | 18,7 | 13,9 | 116,3 | 50,1 | 357,3 |
| Ocak 2007 | 70,6 | 47,8 | 26,0 | 22,3 | 23,1 | 14,4 | 165,5 | 63,7 | 433,2 |
| Aralık 2006 | 29,4 | 63,7 | 21,6 | 87,7 | 33,3 | 71,4 | 45,7 | 130,8 | 483,4 |
| Kasım 2006 | 49,6 | 48,8 | 17,2 | 28,1 | 21,9 | 20,9 | 77,8 | 52,9 | 317,1 |
| Ekim 2006 | 73,6 | 47,9 | 16,6 | 35,3 | 25,2 | 23,6 | 76,9 | 59,2 | 358,4 |
| Eylül 2006 | 64,8 | 45,6 | 15,8 | 28,0 | 19,6 | 23,5 | 85,3 | 67,3 | 349,8 |
| Ağustos 2006 | 33,4 | 39,9 | 13,5 | 76,7 | 21,1 | 21,0 | 136,5 | 65,9 | 408,0 |
| Temmuz 2006 | 44,7 | 49,4 | 23,5 | 37,7 | 25,0 | 23,7 | 142,1 | 68,4 | 414,6 |
| Haziran 2006 | 45,4 | 48,8 | 20,3 | 28,4 | 19,4 | 21,4 | 68,4 | 71,3 | 323,3 |
| Mayıs 2006 | 32,7 | 46,3 | 20,0 | 34,1 | 22,0 | 17,4 | 117,5 | 58,1 | 348,0 |
| Nisan 2006 | 62,8 | 53,2 | 18,9 | 53,7 | 19,4 | 18,4 | 104,9 | 51,8 | 383,0 |
| Mart 2006 | 80,3 | 36,3 | 22,2 | 26,4 | 16,3 | 15,8 | 59,1 | 63,0 | 319,4 |
| Şubat 2006 | 68,3 | 30,6 | 20,0 | 24,3 | 16,6 | 12,6 | 174,3 | 46,7 | 393,6 |
| Ocak 2006 | 65,8 | 36,8 | 20,1 | 60,5 | 19,1 | 13,4 | 59,6 | 23,5 | 298,9 |
Kaynak ve yöntem
- Kaynak
- Rakamlar hesaplaması
- Yöntem
- Kaynaktaki değer, aynı ayın TÜFE'sine (2025=100) bölünüp 100 ile çarpılır; değerler 2025 ortalama fiyatlarıyla ifade edilir.
- Kaynak veri
- Merkezi yönetim bütçe giderleri, fonksiyonlarına göre · Hazine ve Maliye Bakanlığı
Merkezi Yönetim Bütçe Giderleri Ay İçi Gerçekleşmeleri Fkod3 · Toplam - Tüketici fiyat endeksi (2025=100) · TÜİK, TCMB EVDS üzerinden
TP.TUKFIY2025.GENEL
- Merkezi yönetim bütçe giderleri, fonksiyonlarına göre · Hazine ve Maliye Bakanlığı
- Yıllık görünüm
- Takvim yılı toplamları ve yıl başından bu yana toplamlar aylık değerlerin toplanmasıyla bulunur (Rakamlar hesaplaması).
- Not
- Merkezi yönetim bütçe giderlerinin hizmet ettikleri amaca göre dağılımı: Birleşmiş Milletler'in devlet fonksiyonları sınıflandırmasına (COFOG) dayanan on fonksiyon. Genel kamu hizmetleri faizi de kapsadığı için borç yönetimi hizmetleri (çoğu faiz) ayrı gösterilir; kalanı Rakamlar hesaplamasıdır. Toplam, giderlerin türlerine göre dağılımındaki toplamla (TCMB EVDS) her ay aynıdır; yalnızca 2017-2023 yıllarının aralık ayları bakanlığın tablolarında %0,18-1,39 daha yüksektir.
- Sıklık
- Aylık
- Birim
- milyar TL (2025 fiyatlarıyla)
- Seri başlangıcı
- Ocak 2006
- Son güncelleme
- 18 Kasım 2026
- Sonraki yayın
- 15 Aralık 2026 · Kasım 2026 verisi
Aynı konulardaki diğer göstergelerTümü (60) →
Merkezi yönetim harcamaları, türlerine göre (2025 fiyatlarıyla)Ekim 20261.264,0 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)-%2,84önceki aya göreCari transferler %34,6Personel %24,8Faiz %16,9Rakamlar hesaplaması, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TÜİK verisiyleSon dönemin dağılımıMerkezi yönetim harcamaları, türlerine göre (yıllık, 2025 fiyatlarıyla)202514.578,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)+%1,18önceki yıla göreCari transferler %37,0Personel %25,0Faiz %14,2Rakamlar hesaplaması, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TÜİK verisiyleSon dönemin dağılımıMerkezi yönetim bütçe giderleri, fonksiyonlarına göreEkim 20261.779,4 milyar TL-%0,34önceki aya göreSosyal güvenlik ve yardım %17,0Borç yönetimi %17,0Ekonomik işler %16,0Hazine ve Maliye BakanlığıSon dönemin dağılımıMerkezi yönetim bütçe giderleri, fonksiyonlarına göre (yıllık, 2025 fiyatlarıyla)202514.578,8 milyar TL (2025 fiyatlarıyla)+%1,18önceki yıla göreSosyal güvenlik ve yardım %19,0Ekonomik işler %14,5Borç yönetimi %14,3Rakamlar hesaplaması, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TÜİK verisiyleSon dönemin dağılımıMerkezi yönetim harcamaları, reel yıllık değişimEkim 2026%0,1-3,3 puanönceki aya göreRakamlar hesaplaması, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TÜİK verisiyleSon 3 yılVergi gelirleri, türlerine göreEkim 20261.141,1 milyar TL+%6,24önceki aya göreMal ve hizmet (KDV, ÖTV) %39,1Gelir ve kurumlar %33,2Dış ticaret (ithalde KDV dahil) %21,5Hazine ve Maliye BakanlığıSon dönemin dağılımı